Η ύπαρξη Τεχνικού Ασφάλειας σε κάθε επιχείρηση αποτελεί βασική υποχρέωση που απορρέει από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων. Η σχετική απαίτηση θεσπίζεται στον Ν. 3850/2010 («Κύρωση του Κώδικα νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων»), ο οποίος ενοποιεί την εργατική νομοθεσία στον τομέα αυτό.
Ο ρόλος του Τεχνικού Ασφάλειας
Ο Τεχνικός Ασφάλειας είναι ο επιστημονικός συνεργάτης του εργοδότη, ο οποίος συμβάλλει ενεργά στην πρόληψη εργατικών ατυχημάτων και στην τήρηση των κανόνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας. Παρέχει οδηγίες, επιβλέπει την εφαρμογή μέτρων ασφαλείας και συμμετέχει σε ελέγχους και αναλύσεις κινδύνου.
Προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια και η αξιοπιστία του, η νομοθεσία προσδιορίζει με ακρίβεια τα προσόντα που πρέπει να διαθέτει το φυσικό πρόσωπο που αναλαμβάνει τον ρόλο αυτό.
Α. Τυπικά προσόντα
Σύμφωνα με το άρθρο 12 του Ν. 3850/2010, ο Τεχνικός Ασφάλειας πρέπει να κατέχει συγκεκριμένα εκπαιδευτικά προσόντα, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με τον τύπο της επιχείρησης και τον αριθμό των εργαζομένων:
Κατηγορία Α (ΑΕΙ – Πολυτεχνείο):
- Κατηγορία Α (ΑΕΙ – Πολυτεχνείο):
- Πτυχίο πολυτεχνικής σχολής ή ισότιμης σχολής εξωτερικού.
- Άδεια άσκησης επαγγέλματος από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ).
- Κατηγορία Β (Πανεπιστημιακή σχολή):
- Πτυχίο πανεπιστημιακής σχολής συναφούς αντικειμένου και άδεια άσκησης επαγγέλματος (όπου απαιτείται).
- Κατηγορία Γ (ΤΕΙ – πρώην ΚΑΤΕΕ):
- Πτυχίο ΤΕΙ, ΚΑΤΕΕ ή ισότιμης σχολής.
- Πτυχίο ΤΕΙ, ΚΑΤΕΕ ή ισότιμης σχολής.
- Κατηγορία Δ (Τεχνική σχολή – εμπειροτέχνης):
- Απολυτήριο τεχνικού λυκείου ή άδεια άσκησης επαγγέλματος εμπειροτέχνη.
Β. Επαγγελματική εμπειρία
Η απαιτούμενη προϋπηρεσία υπολογίζεται από την ημερομηνία απόκτησης του τίτλου σπουδών και έχει ως εξής:
- Κατηγορίες Α & Β: τουλάχιστον 2 έτη
- Κατηγορία Γ: τουλάχιστον 5 έτη
- Κατηγορία Δ: τουλάχιστον 8 έτη
Γ. Επιμόρφωση & μείωση απαιτούμενης προϋπηρεσίας
Η επιτυχής παρακολούθηση επιμορφωτικού προγράμματος σε θέματα ασφάλειας και υγείας διάρκειας τουλάχιστον 100 ωρών από φορέα πιστοποιημένο για την επαγγελματική κατάρτιση στον τομέα αυτό, παρέχει δυνατότητα μείωσης της απαιτούμενης εμπειρίας:
- Κατηγορίες Α & Β: μείωση κατά 1 έτος
- Κατηγορίες Γ & Δ: μείωση κατά 3 έτη
Δ. Τίτλοι σπουδών από το εξωτερικό
Αναγνωρίζονται ισοδύναμα πτυχία και πιστοποιητικά αλλοδαπής, υπό την προϋπόθεση ότι από αυτά προκύπτει πως ο κάτοχός τους διαθέτει τα τυπικά προσόντα για άσκηση του επαγγέλματος του Τεχνικού Ασφάλειας.
Ε. Υπαγωγή στη διοίκηση
Σημειώνεται ότι ο Τεχνικός Ασφάλειας υπάγεται απευθείας στη διοίκηση της επιχείρησης, με σκοπό την ανεξαρτησία κρίσης και την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής των προληπτικών μέτρων.
ΣΤ. Προβλεπόμενες εξειδικεύσεις
Με προεδρικά διατάγματα, δύναται να καθορίζεται ανά είδος δραστηριότητας και αριθμό εργαζομένων, το επίπεδο γνώσεων και οι εξειδικεύσεις που απαιτούνται, κατόπιν εισήγησης του Συμβουλίου Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων (ΣΥΑΕ).
Συμπεράσματα
Η επιλογή Τεχνικού Ασφάλειας δεν είναι απλώς μια τυπική υποχρέωση για τις επιχειρήσεις. Είναι ουσιαστικό μέρος της πολιτικής πρόληψης και ασφάλειας στην εργασία. Η ύπαρξη επαρκών προσόντων διασφαλίζει όχι μόνο τη συμμόρφωση με τη νομοθεσία, αλλά και την αποτελεσματική προστασία των εργαζομένων και των υποδομών.
Οι επιχειρήσεις καλούνται να επενδύσουν σε κατάλληλα στελέχη και να διασφαλίσουν ότι οι τεχνικοί ασφαλείας τους πληρούν όλα τα θεσμικά και επαγγελματικά κριτήρια, όπως ορίζονται στον Ν. 3850/2010 και τις σχετικές διατάξεις.